‬‫بانک و بانکداري

‬‫‬‫بانک و بانکداري در گذر زمان‪:‬ 

در یونان باستان ثروتمندان جواهرات ‪ ،‬مازاد پولهاي فلزي که عموما از فلزات گرانبها ساخته شده بود و سایر اشیاء‬ قیمتی خویش را به منظور حفاظت از دستبرد سارقان‪ ،‬با پرداخت کارمزدي به صورت امانت به معابد می سپردند و‬ معابد بخشی از پولهاي فلزي را براي مدت معینی در قبال دریافت کارمزدي به افراد نیازمند قرض می دادند‪.‬‬

ارایه درگاه پرداخت ePayBank.ir برای صاحبان حساب در بانک های دولتی و خصوصی کشور

درج آگهی و تبلیغات اینترنتی در آگهی و تبلیغات نیازمندی MyCityAd.ir امکان پذیر هست.

‫کلیساي رومیان نیز در قرون وسطا مانند معابد عمل می کرد اما فیلیپ چهارم شاه فرانسه‪ ،‬به نقش بانکی کلیساها‬ خاتمه داد‪.‬‬
‫تحول بانکداري را باید از ایتالیاي قرن دوازدهم میلادي جستجو نمود و در این تحول خانواده لومباردها نقش‬ بسیاري داشتند‪ .‬پس از لمباردها می توان از زرگرهاي لندن یاد کرد‪.‬پس از بحران مالی ‪ 1673‬در دوره چارلز دوم‬ احساس نیاز به بانک در محافل بازرگانی و سیاسی‪ ،‬منجر به تاسیس بانک انگلستان در سال ‪ 1694‬شد‪ .‬پس از آن‬ کشور هاي نظیر هلند‪ ،‬سوئد و آلمان نیز به تاسیس بانکها و موسسات مالی متعددي پرداختند‪.‬‬
‫بانک شاهی ایران به عنوان اولین بانک ایران بشمار میآید که در سال ‪ 1889‬با فرمان سلطنتی ملکه ویکتوریاي‬ بریتانیا و به امتیاز دولت ایران تاًسیس گردید‪ .‬این بانک سالها بعد به بانک بریتانیایی خاورمیانه (‪ (BBME‬تغییر‬ نام داد و امروزه به نام بانک اچاسبیسی خاورمیانه شناخته میشود‪.‬‬
‫سیر تحویل فناوري اطلاعات در صنعت بانکداري‬ فناوري اطلاعات در بانکها طی دوره هاي چهارگانه به تکامل رسیده است‪ ،‬هر یک از دوره ها بر جنبه متفاوت از کار‬ دلالت دارند‪ ،‬در هر دوره توسعه فناوري اطلاعات باعث شده است که کامپیوتر و نرم افزار تا حدي جایگزین انسان و‬ کاغذ شده است‪ .‬هر دوره از تکامل ‪ ،‬به مدیران سیستم بانکی این امکان را داده است که اوقات تلف شده را در‬ ‫شرایط کار رقابتی به حداقل برسانند و در گسترده بالاتري به ارائه خدمات بپردازند‪.‬این دوره هاي چهار گانه‬ ‫عبارتند از‪:‬‬
‫دوره اول‪ :‬اتوماسیون پشت باجه ‪:‬‬
‫در این دوره صرفاً اط لاعات بانکی شعب در سیستمهاي اطلاعاتی مرکزي ثبت می شد‪ .‬نحوه ارسال اطلاعات به‬ ‫رایانه هاي مرکزي در اوایل به صورت ارسال گزارش روزانه کارکرد شعبه به صورت کاغذ بود که با پیشرفت‬ ‫اتوماسیون پشت باجه باعث گردید به جاي ارسال کاغذ به مرکز از نوارهاي مغناطیسی استفاده گردد‪ .‬اثرات این‬ ‫دوره ایجاد دقت و سرعت در موازنه حسابها و حذف دفاتر کارتهاي حساب در بانکها بود‪.‬اما تاثیري در رفاه مشتریان‬ ‫بانکها ایجاد نکرد و تاثیر رقابتی نیزبین بانکها برجاي نگذاشت‪.‬‬
‫دوره دوم‪ :‬اتوماسیون پشت باجه‬
‫در این دوره دستگاهایی شبیه کامپیوترهاي شخصی به صورت ترمینال که به کامپیوتر سرور داخل شعبه متصل‬ ‫بودند در اختیار کارمندان بانکها قرار گرفت ‪ ،‬نحوه کار به این صورت که اطلاعات مشتریان و کارکرد روزانه شعبه‬ ‫به صورت جزیره اي (غیر متمرکز) در کامپیوتر شعبه ذخیره می گردد و در پایان روز از طریق خطوط مخابراتی‬ ‫استیجاري ‪ Leased Line‬یا ‪ Dialup‬به رایانه هاي مرکزي بانکها منتقل می گردید‪ .‬در این دوره کارمندان به‬ ‫صورت لحظه اي به اطلاعات حسابها و مشتریان شعبه خود دسترسی داشتند‪.‬‬
‫از معایب این دوره می توان عنوان نمود که دسترسی به اطلاعات سایرمشتریان در شعب دیگر مقدور نبود‪ .‬شبکه‬ ‫هاي مخابراتی در انحصار شرکتهاي دولتی که استفاده از آنها محدود و پرهزینه بود مشکل عمده بود ‪.‬استفاده از‬ ‫کاغذ کم شده اما پرسنل بانکها کاهش نیافت‪ .‬وجود نرم افزارهاي غیریکپارچه از معضلات این دوره بوده است‪.‬‬
‫دوره سوم ‪ :‬متصل کردن مشتریان به حسابهایشان‪:‬‬
‫در این دوره مشتري با استفاده از تلفن و یا مراجعه به دستگاه هاي خودپرداز و استفاده کارتهاي مغناطیسی می‬ ‫توانستند به حسابهاي خود دسترسی داشته باشند و عملیاتهاي انتقال وجه ‪ ،‬برداشت وجه و مشاهده مانده و‬ ‫صورتحساب حسابهاي خویش را به صورت الکترونیکی انجام دهند‪ .‬از این دوره تا حدودي سالنهاي انتظار بانکها به‬ ‫تدریج خالی از صفهاي طولانی شد ولیکن هنوز به نیروي انسانی جهت ارائه خدمات بانکی پشت باجه وجود داشت‪.‬‬
‫مشتریان از دریافت خدمات بانکی به صورت حضوري احساس رضایت بیشتري می کردند‪ .‬پول کاغذي هنوز رواج‬ ‫داشته و واریز و د ریافت وجه نقد همچنان یکی از فشارهاي کاري روزانه بود‪ .‬به دلیل در دسترس بودن ‪ 7‬در ‪24‬‬ ‫سیستمهاي تلفن بانک و خودپرداز‪ ،‬محدودیت ساعت کاري بانکها دیگر جزء دغدغه هاي مشتریان نبود‪ .‬صرفه‬ ‫جویی در مصرف کاغذ و ارائه خدمات غیر حضوري برخی از خدمات بانکی‪ ،‬براي بانکها سودمند بود و گسترش‬ ظرفیت کاري براي بانکها ارزان تمام می شد‪ .‬در این دوره مشتریان فقط عملیاتهاي بانکداري خرد خویش را توسط‬ ‫سیستمهاي مکانیزه انجام می دادند و کماکان براي دریافت خدمات بیمه اي‪ ،‬تسهیلات و غیره به بانکها مراجعه می‬
‫نمودند‪ .‬سیستمهاي ماشینی همچنان به صور ت جزیره اي و سیستمهاي ارتباطی مشتریان با حسابهایشان مثل‬ ‫خودپرداز‪ ،‬تلفن بانک توسعه یافت‪ .‬به دلیل عدم ارتباط بین وجود سیستمهاي جزیره اي وجود نیروهاي انسانی به‬ ‫منظور این ارتباط همچنان ضروري بود‪ .‬می توان گفت در این دوره تنها نیمی از عملیات بانکی مکانیزه یا‬ ‫الکترونیکی شدند‪ .‬یکی از مشکلات عمده این دوره سیستمهاي جزیره اي و نا هماهنگی در ارایه خدمات بانکی به‬ ‫مشتریان ‪ ،‬نبود خطوط ارتباطی مطمئن و پروتکلهاي ارتباطی لازم به منظور اتصال مشتریان با بانکها بوده است‪.‬‬
‫در این دوره علاوه بر اینکه امکان ارائه خدمات بانکی از طریق خودپرداز و تلفن بانک به دلیل نبودن شتاب (شبکه‬ ‫تبادل اطلاعات بانکی) براي سایر مشتریان بانکها مقدور نبود بلکه به دلیل متمرکز نبودن کلیه اطلاعات مشتریان‬ ‫بانک در مرکز ‪ ،‬مشتریان شعب دیگر بانک نیز نمی توانستند از خدمات سراسري خودپرداز و تلفن بانک استفاده‬ ‫نمایند‪ .‬البته در پایان این دوره برخی از بانکها با ایجاد شبکه جزیره اي یا عنکبوتی بین شعب خود امکان ارائه‬ ‫خدمات بانکی از طریق خودپرداز براي تمامی مشتریان خود را فراهم نمودند ‪ ،‬ولیکن به دلیل هزینه هاي بستر‬ ‫مخابراتی و مشکلاتی که این نوع شبکه داشت عملاً مورد استقبال تمامی بانکها قرار نگرفت‪.‬‬
‫دوره چهارم‪ :‬یکپارچه سازي سیستمها و مرتبط کردن مشتري با تمامی عملیات بانکهاي ‪Core‬‬
‫‪: Banking‬‬
‫بمنظور یکپارچه نمودن سیستم بانکی اقدام به طراحی و پیاده سازي بانک اطلاعات ‪ Data base‬متمرکز‪ ،‬نرم‬ ‫افزارهاي مدلهاي کسب و کار به صورت ‪ ، Web Base‬متمرکز نمودن سامانه ها وسرویسهاي بانکی و نصب آنها‬ ‫برروي سرورهاي مستقر در مرکز داده ‪ Data Center‬صورت پذیرفت‪ .‬در این مدل پس از تعریف اطلاعات پایه‬ ‫مشتري در سیستم و اختصاص کد مشتري (‪ (Customer ID‬تمامی سپرده ها‪ ،‬تسهیلات‪ ،‬کارتهاي بانکی و‬ ‫خدمات مورد درخواست به کد مشتري متصل گردید.‬‬
‫در این دوره به دلیل متمرکز شدن و یکپارچه سازي بانک اطلاعات و سرویسهاي بانکی‪ ،‬مشتري قادر می باشد که‬ ‫اکثر خدمات بانکی مورد نظر خود را از تمامی شعب بانک دریافت نماید‪ ،‬این امر باعث گردید که اقدام به طراحی‬ ‫سامانه هاي سخت افزاري و نرم افزاري جهت ارائه خدمات بانکی بدون حضور مشتري در شعبه فراهم‬ ‫گردد‪.‬همچنین به دلیل متمرکز شدن اطلاعات مشتریان و حسابها در مرکز این امکان فراهم گردید که بانکها و‬ ‫شرکتها اقدام به تولید سیستمهاي هوش تجاري‪ ،‬مبارزه با پول شویی و اعتبار سنجی را بعمل آورند که نتیجه آن‬ باعث شد که نظارت‪ ،‬ارزیابی و پایش و استخراج اطلاعات مورد نظر به صورت متمرکز در کمترین زمان صورت‬
پذیرد و تهیه گزارشات لحظه اي از وضعیت منابع و مصارف بانک نیز جهت تصمیم گیري و برنامه ریزي مدیران‬ ‫ارشد بانک فراهم گردد‪.‬‬
‫پیدایش این دوره با ایجاد شتاب )شبکه تبادل اطلاعات بانکی( همزمان گردید‪ .‬در شبکه شتاب با بکارگیري از بستر‬‫مخابراتی کشور و راه اندازي شبکه اختصاصی بانکی این امکان فراهم گردیده که که از طریق نرم افزار مدیریت‬ ‫تراکنشها که برروي مرکز داده ‪ Data Center‬بانک مرکزي نصب می باشد ‪ ،‬بانکها بتوانند خدمات کارتی بین‬ ‫بانکی را از طریق درگاه هاي بانکداري الکترونیک (خودپرداز‪ ،‬تلفن بانک‪ ،‬اینترنت بانک و غیره ) به سایر مشتریان‬ ‫بانکهاي دیگر نیز ارائه نمایند‪.‬‬ ‫قبل از راه اندازي این شبکه بانکهاي می توانستند فقط به کارتهاي مشتریان خود خدمات بانکی را ارائه نمایند‪.