تكنیكهای تحلیل صنعت

استراتژی رقابتی تكنیكهای تحلیل صنعت و رقبا مایكل پورتر

استراتژی رقابتی

در حال حاضر شرایط فعلی اقتصاد جهانی به گونهای است كه اغلب كشورها به دنبال دستیابی به جایگاهی رقابتی در سطح بین المللی هستند. به طور سنتی رقابت یك عنصر ایستا و موفقیت و یا شكست در آن به عنوان تولید وابسته است.

آیا میخواهید در فضای رقابتی بازار خدمات خود را معرفی کنید؟ در MyCityAd.ir درج اگهی کنید

مزیت رقابتی سایت درج اگهی نیازمندی تبلیغات MyCityAd.ir در این هست که وقتی آگهی ایندکس می شود در صفحات ابتدایی گوگل دیده می شود. حال ممکن است که اصلا شرکت صاحب ان آگهی در زمینه بهینه سازی سایت خویش هیچ اقدام موثری نکرده باشد ولی از طریق MyCityAd.ir شانس این را میتواند داشته باشد که خدمات خود را در Google معرفی نماید.

برای دریافت وجه خرید و فروش خود میتوانید در درگاه پرداخت ePayBank.ir عضویت داشته باشید.

لیكن در دنیای امروزی و مدرن، رقابت یك عامل پویا است و تكنولوژیهای نوین محصولات جدید، مرزبندیهای جدید بازار، فرآیندهای تولیدی جدید و مفاهیم جدید مدیریتی منجر به شكل گیری، تغییر و یا حتی از بین بردن مزیت رقابت صنعتی ملی میشود.

تجربیات كشورهایی همچون چین و ژاپن نشان میدهد تنها دلیل موفق شدن این كشورها، توانایی آنها در پیشی گرفتن از مفهوم مزیت نسبی ایستا است. كشورهای فوق از طریق نوآوریهای علمی و تكنولوژیكی، بزرگ كردن مقیاس تولید و توسعه تجارت خارجی توانستند بر محدودیت های موجود در منابع خود غلبه نمایند. این كشورها به این درك نائل گردیدند كه مزیت نسبی میتواند از طریق افزایش مهارتها، سرمایه و نیروی كار ایجاد شود و با اصلاح ساختار میتوان محیطی را ایجاد كرد كه به سوی توسعه اقتصادی پیش رود. در این زمینه باید توجه داشت كه نمیتوان به داشتن تنها یك مزیت رقابتی همانند نیروی كار ارزان اكتفا كرد، چرا كه این مزیت با حضور كشوری كه دارای نیروی كار ارزان تر است از بین خواهد رفت و بنابراین باید به دنبال وضعیت بادوام و باثبات در مزیت رقابتی بود.

امروزه استراتژی رقابتی و شاخه های محوری آن در مورد تحلیل صنعت، تحلیل رقبا و تعیین موقعیت استراتژیك به عنوان بخشی پذیرفته شده از فعالیت مدیریتی محسوب می شوند.

استراتژی رقابتی ارائه دهنده چارچوبی غنی برای شناسایی عوامل زیربنایی رقابت در صنایع بوده است. این عوامل زیر بنایی در پنج گروه قرار میگیرند. چارچوب مذكور تفاوت های عمده موجود در بین صنایع و چگونگی تكامل آنها را نشان میدهد و همینطور به شركتها كمك میكند تا به موفقیتی منحصر به فرد دست یابند. استراتژی رقابتی، ابزارهایی را برای شناخت توان و میزان ناهمگنی صنایع و شركتها به دست میدهد.  هر شركتی كه در یك صنعت رقابت میكند دارای استراتژی رقابتی خواه آشكار یا ضمنی است. اهمیت خاصی كه امروزه شركتهای مختلف در آمریكا و دیگر كشورها برای تدوین استراتژی قائل هستند، مبین این عقیده است كه در فرآیند آگاهانه تدوین استراتژی فواید ارزشمندی نهفته است. از جمله فواید این است كه انتخاب استراتژی( اگر نتواند

فعالیت های بخشهای اجرایی را تضمین كند) حداقل به مدیران شركت این اطمینان را میدهد كه سیاستهای این بخشها دارای هماهنگی بوده و در راستای اهداف معینی باشند.

مروری بر روش كلاسیك تدوین استراتژی

اصولاً، تدوین یك استراتژی رقابتی به معنای ارایه فرمولی گسترده برای تبیین چگونگی رقابت در یك كسب و كار، تعیین اهداف و اینكه چه سیاستهایی لازم هستند تا آن اهداف محقق شوند، میباشد در این قسمت مروری خواهیم داشت بر روش كلاسیك تدوین استراتژی كه در این زمینه به صورت نوعی استاندارد درآمده است.  استراتژی رقابتی تركیبی از اهداف نهایی میباشد كه شركت سعی در رسیدن به آنها را دارد.

تصویر اول كه میتوان آن را «چرخ استراتژی رقابتی» نامید، روشی برای نشان دادن جنبههای كلیدی استراتژی رقابتی بر روی یك صفحه است. در مركز چرخ اهداف شركت قرار دادند، كه تعریف گسترده از چگونگی رقابت و اهداف خاص اقتصادی و غیر اقتصادی آن می باشد. پرههای چرخ، سیاستهای عملیاتی كلیدی هستند كه شركت با بكارگیری آنها برای رسیدن به اهداف تعیین شده تلاش میكند. بسته به ماهیت كسب و كار، مدیریت ممكن است مفاهیم این سیاستهای عملیاتی را با دقت و موشكافی بیشتر یا كمتر تفصیل كند. درست همانند یك چرخ، پرهها (سیاستها) باید از محور ( اهداف) منشعب شوند و منعكس كننده محور باشند، و همین طور خود پرهها نیز باید با همدیگر مرتبط باشند، در غیر این صورت امكان گردش چرخ وجود ندارد.

در وسیعترین سطح، تدوین استراتژی رقابتی مستلزم توجه به چهار عامل كلیدی است كه تعیین كننده محدوده عملكرد موفقیت آمیز شركت میباشد. نقاط ضعف و قوت نمودار، داراییها و مهارتهای شركت نسبت به رقبای آن است كه شامل منابع مالی، وضعیت فناوری، شناخته شدن از طریق علائم تجاری و غیره میباشد. ارزشهای اختصاصی یك سازمان، انگیزه و نیازهای بخشهای كلیدی مدیریت اجرایی و پرسنلی است كه باید استراتژی انتخاب شده را اجرا نماید. نقاط قوت و ضعف به همراه ارزشها تعیین كننده محدودیتهای درونی برای استراتژی رقابتی یك شركت هستند كه باید به طور موفقیت آمیز توسط شركت به كار گرفته شوند. حدود بیرونی به وسیله صنعت و محیط بزرگتر تعیین میشود. فرصتها و تهدیدهای موجود در یك صنعت تعیینكننده محیط رقابت با خطرات در انتظار و پاداشهای بالقوه آن می باشند. انتظارات جامعه منعكس كننده اثرات سیاستهای دولت ، ملاحظات اجتماعی ، شرایط متغیر و بسیاری عوامل دیگر بر فعالیت شركت است. باید قبل از شروع یك كسب و كار به صورت مجموعهای واقعی و قابل پیاده سازی از اهداف و راهكارها ، این چهار عامل مورد توجه قرار گیرند.

فرآیند تدوین استراتژی رقابتی

الف. در حال حاضر كسب و كار چكار میكند؟

1. شناسایی

استراتژی آشكار یا ضمنی كه در حال حاضر وجود دارد كدام است؟

2. پیش فرضهایی تلویحی

چه فرضهایی در مورد موقعیت نسبی شركت، نقاط ضعف و قوت آن ، جهتگیریها و گرایشات صنعت باید لحاظ شوند تا استراتژی شركت منطقی بنظر آید؟

ب. چه اتفاقاتی در محیط در حال افتادن است؟

1. تحلیل صنعت

عوامل كلیدی موثر موفقیت در رقابت و فرصتها و تهدیدهای عمده صنعت كدامند؟

2. بررسی رقیب

تواناییها و محدودیتهای رقبای موجود و بالقوه كدامند و اقدامات احتمالی آنها در آینده چیست؟

3. تحلیل اجتماعی

عوامل اجتماعی و دولتی و سیاسی مهم كه در ایجاد فرصتها یا تهدیدها نقش دارند كدامند؟

4. نقاط ضعف و قوت

با توجه به بررسی صنعت و رقبا، نقاط قوت و ضعف شركت در مقایسه با رقبای موجود و آینده كدامند؟

ج. كسب و كار چه فعالیتهایی را باید انجام دهد؟

1. آزمایش پیش فرضها و استراتژی

چگونه پیش فرضهای موجود در استراتژی جاری با تحلیل های انجام شده در قسمت ب مقایسه می شوند؟ استراتژی چگونه به آزمایشهای انسجام جواب میدهد؟

2. جایگزینهای استراتژیك

با توجه به تحلیل فوق جایگزین های استراتژیك احتمالی كدامند؟ ( آیا استراتژی جاری یكی از اینها است؟)

3. انتخاب استراتژیك

كدام گزینه استراتژیك بهتر از سایرین موقعیت شركت را به فرصتها و تهدیدهای بیرونی ربط میدهد.